PASQUALE Te vulèva rice, Filomè… quera, Andunietta, a lu marite, lu vole bene...
FILOMENA Eh, agge capite, embè?
PASQUALE E… a stu proposite… te voglie rice na cosa……
FILOMENA Che cosa?
PASQUALE Filomè…… ije a Torine t’agge penzète.
FILOMENA A me?
PASQUALE E perciò…… tu m’è sendute che mo agge ritte che quera, Andunietta, vole bene a lu marite? Ebbè, Filomè, te vuleva rice che pure ije…
FILOMENA Pure tu vuje bene a lu marite?
PASQUALE Pure ije so’ capetète cume a Andunietta. Ije a te, te voglje bene veramende.
FILOMENA Mè, camine.
PASQUALE Tu forse nun me riésce a capì. A Torine, rinda a quera candina, mmiezze a li surge, agge capite quere che nunn’agge capite rinda a tand’anne che sime stète ‘nzieme: che senza re te me sende troppe ammalamende…
FILOMENA E c’era besuogne che scive fine a Torine pe ru ccapì? Tu si’ cume a chire che, tanne apprezzene a qualcune, quanne nun ce stèje…
PASQUALE Succere accussì. Une stè lundène e rice: “Ma vire nu poche: fine a iere, a muglièrema, se l’avesse potuta accire, l’avesse accisa, e mo’, senza re erra, me sende re murì”.
FILOMENA Eh eh, simme arrevète a accire……… E che?
PASQUALE A Ttorine penzèva: “Chisà se Filomena me vole angòra nzieme…… Ije nun zapeve che la vulèva bene”. Nun tenèva lu curagge re turnè.
FILOMENA Avive fatte lu male servizje, eh?
PASQUALE La sera stessa che arrevamme me faciette la dumanda: “Che ce fazze nda sta stanza nzieme a sta femmena?” Accussì lu juorne appriesse ne sciemme a prenotè doje cammere separète a l’alberghe.
FILOMENA Ah. (pausa, silenzio)
PASQUALE Na notte me so’ sunnète che ère turnète e tu nun me facive trasì pecchè, secondo te, ère n'estrànehe. I’ recève:
“Filomè, ma come? Non mi riconosci? Sono tuo marito”.
“Mio marito? Ma quale marito? Quello sta a Torino”.
“Sì, ma adesso è tornato” recéve ije.
“Come? È tornato? Io non lo veco” recive tu.
“Sono io tuo marito”.
“Ma quale? Pasquale sta a Torino” continuève a dice, e chiurive lu maschette re la porta. Tu m'avive viste, e nun m'avive recanesciute. Penza nu poche.
FILOMENA Eh, quère ce vulèva che aveva fè, iere sera, quannne te si appresendète nnanze a la porta. T'aveva guardè e aveva rice: “Chi si' tu? Che vuje? Chi te canosce?”
PASQUALE Nda lu suonne po’ so’ giute pe la strèta e agge ngundrète li cumbagne, e pure loro nun m’hanne recanesciute. Come ultima soluzione agge penzète a lu chène. Il mio cane, che mi era tanto affezionato e che, sicuro, mi avrebbe riconosciuto correndomi incontro e facendomi le feste. Cume a lu chène re Ulisse.
FILOMENA Lu chène re chi?
PASQUALE Re Ulisse.
FILOMENA Ulisse? Ma ije lu canosche? Andò àbbeta?
PASQUALE Eh, andò àbbeta... Quire è Ulisse re l'Odissea. Inzomma, sèmbe 'nda lu suonne, trove lu chène che rorme. Nun z'era manghe accorte re me. Altro che lu chène re Ulisse. Lu sveglie e le riche:
“Non riconosci il tuo padrone?”
E irre: “Quale padrone?”.
Strano che lu chène parlèva, ma 'nda li suonne succère.
Allora agge ritte: “Chi sono io?”
“Si’ une che vèje scuccianne li chène che ruormene”.
“Lo sai che sei il cane di Pasquale?”
“No”.
“E allora chi sei?”
“So’ une che te muzzechèja, se nun te ne vèje ra qua”.
“Bella riconoscenza. Ti ho trovato abbandonato in mezzo alla strada, e ti ho pulito e curato come un figlio. Te lo ricordi?”
“Che m’aggia arrecurdè? Uagliò, vire la via che è fè, ca ije e te nun tenime niende ra sparte.”
“Eh, crisce chène”.
Allora gli ho allungato un paio di ossi da spolpare. Ne r'agge scettète pe nderra e agge ritte:
“Tié. Mangia”.
E irre, cu n'aria re strafuttenza: “Quer’ossera, fannirre spulpè a soreta”.
Che suonne strène. Però, in effetti, quanne me so’ svegliète, tenèva paura veramende che nun me recanuscive.
FILOMENA Vèje appriesse a suonne…
PASQUALE Eh, ma ije nun stèva tranquille…
FILOMENA E' avuta sci fine a Torine pe capì che tiene lu sentimende pe muglièreta. Ah. (pausa) Quire, è esse tu, brave, a sapè recanosce cume esse cundende. Guarda che pure a esse cundende s’adda esse brave. Une che nun capisce niende, nun è buone manghe a accorgeresìnne che la felicità la tène vecine. È quere che è succiesse a te. Cu lu rischje re truàrete mmiezze a na strèta pecchè muglièreta nun te faceva trasì chiù in casa. Oh, é abbandono di tetto coniugale, eh!
PASQUALE Ru bbire che lu suonne nun è che era tande lundène ra la realtà.